Gisterenavond heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel voor een hogere AOW-leeftijd goedgekeurd. De partijen van het lenteakkoord en de SGP stemden voor maar net als de oppositie hadden ook zij kanttekeningen.

Voor het eerst sinds de invoering van de AOW in 1957 is de pensioenleeftijd verhoogd. Minister Kamp van Sociale Zaken noemt het besluit van Eerste en Tweede Kamer een doorbraak en een historisch besluit.  En dat is het ook wel, een doorbraak in de al langer lopend discussie over wel of niet verhogen van de AOW-leeftijd en de spanningen die dat tussen kabinet en sociale partners heeft opgeleverd. Een doorbraak ook omdat in het Lenteakkoord binnen een paar dagen besloten is over de verhoging van de AOW-leeftijd. Historisch omdat het de eerste verhoging van de AOW-leeftijd is sinds de invoering van de AOW in 1957. Het besluit de AOW-leeftijd te verhogen wordt gelegitimeerd door de gestegen levensverwachting en de gezondere ouderen van nu ten opzichte van die van de decennia achter ons.

Toch is het besluit niet zonder kritiek. Niet alleen de mensen die vlak voor hun pensioen zitten krijgen te weinig tijd om zich voor te bereiden op een overbrugging van een maand of maanden waarin zij later de AOW zullen ontvangen. Ook allerlei wet- en regelgeving moet nog worden aangepast en als het even kan foutloos geïmplementeerd. Daarnaast is er kritiek op de overgangsregeling die minister Kamp heeft bedacht. Ouderen die de maand  of maanden waarop ze later de AOW ontvangen niet zelf kunnen dragen krijgen een voorschot aangeboden. Een voorschot dat ze in de zes maanden daarna weer moeten terugbetalen. De vraag is of die korte periode wel reëel is. Senator Roel Kuiper heeft de minister gevraagd om te onderzoeken of een langere periode ook mogelijk is. Ook Tof Thissen van GroenLinks heeft de minister ook gevraagd te onderzoeken of overgangsmaatregel niet beter kan.

De vakbonden zijn teleurgesteld over de snelle verhoging, zij hadden liever de latere ingangsdatum van 2020 gezien waarop de AOW-leeftijd naar 66 jaar zou gaan zoals in het pensioenakkoord was afgesproken met de minister.

Ouderenorganisatie ANBO is ongelukkig met de gang van zaken, de organisatie voorziet problemen bij de ouderen die zich niet hebben kunnen voorbereiden op het later AOW ontvangen. Bovendien verhoogt de minister niet alleen de AOW-leeftijd, maar schrapt hij ook nog eens de stimuleringsmaatregelen die oudere werklozen aan het werk moeten helpen. Daarmee steunt hij de oudere werklozen niet erg bij het vinden van nieuw werk.

De verhoging van de AOW-leeftijd is gedaan om de overheidsfinanciën op orde te houden. Meer ouderen die werken betekent meer mensen aan het werk, meer inkomsten voor de staat en minder uitgaven aan AOW.

Nico van Scheijndel

11 juli 2012

tabel verhoging AOW-leeftijd

Jaar      Verhoging       AOW-leeftijd

2013    1 maand          65 en 1 maand

2014    1 maand          65 en 2 maanden

2015    1 maand          65 en 3 maanden

2016    2 maanden      65 en 5 maanden

2017    2 maanden      65 en 7 maanden

2018    2 maanden      65 en 9 maanden

2019    3 maanden      66 jaar

2020    3 maanden      66 en 3 maanden

2021    3 maanden      66 en 6 maanden

2022    3 maanden      66 en 9 maanden

2023    3 maanden      67 jaar